Xin việc ở Mỹ với tư cách sinh viên quốc tế: cách lọc nhà tuyển dụng

Tìm việc ở Mỹ với tư cách sinh viên quốc tế khác với tìm việc bình thường ở một điểm: một phần đáng kể thị trường đóng với bạn ngay từ đầu, và bạn phải nhận ra điều đó sớm để khỏi tốn thời gian.

Bài này nói về phần chiến thuật, không phải phần kỹ năng chuyên môn.

Ba nhóm nhà tuyển dụng

• Không bao giờ bảo lãnh. Thường là doanh nghiệp nhỏ, và các vị trí liên quan tới quốc phòng hoặc yêu cầu quyền tiếp cận thông tin mật. Nhóm này ghi thẳng trong tin tuyển dụng.
• Nhận người có giấy phép làm việc tạm thời nhưng không bảo lãnh dài hạn. Họ sẵn sàng thuê bạn trong giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp, nhưng sẽ không đứng ra làm hồ sơ khi giai đoạn đó hết. Đây là nhóm gây hụt hẫng nhất, vì bạn làm hai ba năm rồi mới biết.
• Có bảo lãnh. Thường là công ty lớn, công ty công nghệ, viện nghiên cứu, bệnh viện lớn, và các doanh nghiệp đã quen thuê người nước ngoài.

Việc cần làm là xác định nhóm ngay từ trước khi nộp, không phải ở vòng phỏng vấn cuối.

Cách nhận biết từ tin tuyển dụng

Đọc kỹ phần yêu cầu, nơi thường có một trong các dạng câu sau:

• Yêu cầu ứng viên được phép làm việc mà không cần bảo lãnh, hiện tại và trong tương lai. Đây là cách nói đóng cửa rõ nhất: giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp không đáp ứng vế trong tương lai.
• Yêu cầu quyền tiếp cận thông tin mật hoặc yêu cầu là công dân. Đóng hoàn toàn.
• Nói rõ công ty có bảo lãnh cho ứng viên đủ tiêu chuẩn. Mở.
• Không nói gì. Cần hỏi, và nên hỏi sớm.

Một nguồn thông tin khách quan khác: dữ liệu công khai về các hồ sơ bảo lãnh lao động do doanh nghiệp nộp. Có nhiều trang tổng hợp dữ liệu này theo tên công ty và theo năm. Công ty từng bảo lãnh nhiều người trong ngành của bạn là công ty đáng ưu tiên.

Trả lời câu hỏi về tình trạng cư trú

Gần như mọi mẫu đơn xin việc ở Mỹ đều có hai câu:

• Bạn có được phép làm việc hợp pháp tại Mỹ không?
• Bây giờ hoặc trong tương lai bạn có cần bảo lãnh không?

Sinh viên đang trong giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp trả lời có cho câu đầu và có cho câu sau. Trả lời sai ở đây là khai không trung thực, và nó sẽ lộ ra ở khâu xác minh, thường sau khi đã nhận việc. Hậu quả nặng hơn nhiều so với việc bị loại từ đầu.

Trong phỏng vấn, khi được hỏi, cách trả lời gọn và có ích:

Hiện tại tôi được phép làm việc theo giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp, có hiệu lực tới khoảng thời điểm này. Ngành của tôi thuộc danh mục cho phép gia hạn, nên thời gian có thể kéo dài thêm. Sau đó tôi sẽ cần công ty hỗ trợ bảo lãnh.

Ngắn, chính xác, không né tránh. Nhà tuyển dụng quen việc sẽ đánh giá cao vì bạn biết rõ tình trạng của mình.

Chọn ngành và chọn nơi

• Ngành thuộc danh mục cho phép gia hạn cho bạn thời gian dài hơn hẳn. Đây là lý do thực tế để cân nhắc mã ngành từ khi chọn chương trình học.
• Tránh mảng quốc phòng nếu muốn ở lại, vì phần lớn vị trí đòi quyền tiếp cận thông tin mật.
• Các cụm ngành lớn có mật độ công ty quen bảo lãnh cao hơn. Ở một vùng ít doanh nghiệp lớn thì lựa chọn hẹp hơn nhiều, dù bạn giỏi.

Bắt đầu từ khi nào

Sớm hơn nhiều so với người ta nghĩ.

• Hè năm hai: thực tập đầu tiên, dù nhỏ. Kinh nghiệm này là thứ mở cửa cho các vòng sau.
• Hè năm ba: thực tập đúng ngành ở một công ty có bảo lãnh. Nhiều công ty tuyển nhân sự chính thức từ chính nhóm thực tập sinh, và đây là con đường vào hiệu quả nhất.
• Đầu năm cuối: nộp hồ sơ chính thức. Ở nhiều ngành, mùa tuyển cho vị trí bắt đầu vào mùa hè năm sau diễn ra từ mùa thu năm trước. Đợi tới khi tốt nghiệp mới nộp là muộn một năm.

Ba nguồn hay bị bỏ qua

• Trung tâm hướng nghiệp của trường. Miễn phí, có cơ sở dữ liệu việc làm riêng, có dịch vụ sửa hồ sơ và phỏng vấn thử. Rất ít sinh viên quốc tế dùng hết.
• Mạng lưới cựu sinh viên. Nhiều trường có công cụ tra cứu cựu sinh viên theo ngành và theo công ty. Một email ngắn tới người cùng trường thường được trả lời, và đó là cách hiệu quả nhất để biết công ty có bảo lãnh hay không.
• Việc trong chính trường. Trường đại học là một tổ chức lớn có hàng nghìn nhân viên, và họ quen với thủ tục cho người nước ngoài.

Một điều nên chuẩn bị tinh thần

Quá trình này dài và có nhiều lần bị từ chối, kể cả với người có hồ sơ tốt. Phần lớn lý do không liên quan tới năng lực của bạn mà liên quan tới chính sách nội bộ của từng công ty.

Cách giữ sức: nộp theo lô, theo dõi bằng một bảng, và tách bạch giữa việc cải thiện hồ sơ với việc chấp nhận rằng một phần thị trường đơn giản là đóng. Dành sức cho phần mở.

Câu hỏi thường gặp