Buổi phỏng vấn xin thị thực du học thường chỉ vài phút, qua một ô kính, với vài câu hỏi nghe rất đơn giản. Chính vì ngắn nên nhiều người chuẩn bị sai hướng: học thuộc câu trả lời mẫu, trong khi điều cần làm là hiểu họ đang tìm gì.
Ba điều họ cần xác định
- Bạn là sinh viên thật. Có kế hoạch học tập cụ thể, hiểu mình sắp học gì, ở đâu, vì sao chọn nơi đó, và có đủ năng lực để theo được.
- Bạn có đủ tiền. Không chỉ cho năm đầu mà cho cả chương trình, từ một nguồn có thật và giải thích được.
- Bạn không có ý định định cư. Đây là điểm pháp lý quan trọng nhất: thị thực du học là loại không định cư, và người xin có trách nhiệm cho thấy mình dự định rời Mỹ sau khi hoàn thành chương trình.
Mọi câu hỏi, dù nghe vu vơ tới đâu, đều phục vụ một trong ba điều này.
Các nhóm câu hỏi thường gặp
Về việc học: vì sao chọn ngành này, vì sao chọn trường này, đã nộp mấy trường, trường ở bang nào, chương trình dài bao lâu, vì sao không học ở Việt Nam.
Về tài chính: ai trả tiền cho việc học của bạn, bố mẹ làm nghề gì, thu nhập gia đình khoảng bao nhiêu, học phí một năm bao nhiêu, có học bổng không.
Về kế hoạch sau tốt nghiệp: học xong định làm gì, có người thân ở Mỹ không, đã từng đi Mỹ chưa.
Về năng lực: điểm tiếng Anh bao nhiêu, học trường nào ở Việt Nam, kết quả ra sao.
Nguyên tắc trả lời
- Cụ thể, không chung chung. Không nói vì trường đó rất tốt và có môi trường quốc tế. Nói vì chương trình đó có phòng thí nghiệm về lĩnh vực này, hoặc vì có môn học cụ thể này, hoặc vì trường cho em học bổng mức này.
- Bằng con số ở phần tài chính. Nghề nghiệp của cha mẹ, thu nhập khoảng bao nhiêu, gia đình đã chuẩn bị bao nhiêu, học bổng bao nhiêu, còn thiếu bao nhiêu mỗi năm.
- Ngắn. Trả lời đúng câu được hỏi rồi dừng. Nói dài là cách nhanh nhất để tự mở ra một câu hỏi khó hơn.
- Trung thực. Câu trả lời sẽ được đối chiếu với đơn đã khai và với giấy tờ. Một chỗ không khớp làm hỏng độ tin cậy của toàn bộ phần còn lại.
Câu về kế hoạch sau tốt nghiệp
Đây là câu khó nhất và cũng là câu bị trả lời tệ nhất.
Trả lời tệ theo hai hướng ngược nhau. Một là nói ngay em sẽ ở lại Mỹ làm việc, đi thẳng vào điều họ cần loại trừ. Hai là chối bay biến bằng một lời hứa chung chung kiểu em chắc chắn sẽ về nước ngay, nghe như học thuộc.
Cách trả lời tốt là mô tả một kế hoạch cụ thể ở Việt Nam mà tấm bằng đó phục vụ: ngành nào ở Việt Nam cần chuyên môn này, doanh nghiệp gia đình cần gì, vị trí nào bạn nhắm tới, người thân và tài sản của gia đình ở đâu.
Điều này không có nghĩa là bạn bị cấm thay đổi kế hoạch sau này. Nó có nghĩa là ở thời điểm xin visa, dự định của bạn phải là học xong rồi về, và dự định đó phải có cơ sở.
Năm lỗi làm hỏng buổi phỏng vấn
- Học thuộc lòng. Nghe ra ngay, và làm mọi câu trả lời mất sức thuyết phục. Chuẩn bị ý, đừng chuẩn bị câu chữ.
- Không biết cơ bản về trường mình sắp học. Không nhớ tên ngành, không biết trường ở bang nào, không biết học phí bao nhiêu. Đây là dấu hiệu rất xấu và rất dễ tránh.
- Nói tiếng Anh quá kém so với điểm chứng chỉ đã nộp. Chênh lệch rõ giữa hai thứ tạo nghi ngờ về chính chứng chỉ đó.
- Nhắc tới người thân ở Mỹ một cách mơ hồ. Có người thân ở Mỹ không phải điều xấu và phải khai trung thực, nhưng nên nói rõ quan hệ và tình trạng, thay vì úp mở.
- Mang thiếu giấy tờ bắt buộc. Nhất là biên lai phí hệ thống thông tin sinh viên và hồ sơ nhập học đã ký tay.
Vài điều thực tế
- Ăn mặc lịch sự, gọn gàng. Không cần trang trọng quá mức.
- Đến sớm, nhưng biết rằng thời gian chờ có thể lâu.
- Kiểm quy định về vật dụng được mang vào; nhiều nơi không cho mang điện thoại và không có chỗ gửi.
- Nếu không nghe rõ câu hỏi, xin nhắc lại. Điều này bình thường và tốt hơn nhiều so với trả lời lạc đề.
- Nếu bị từ chối, hỏi lý do và giữ lại giấy thông báo. Nó cần cho lần nộp sau.
Chuẩn bị trong một buổi
Viết ra giấy câu trả lời cho bảy câu: vì sao ngành này, vì sao trường này, học phí bao nhiêu, ai trả, thu nhập gia đình bao nhiêu, học xong làm gì ở Việt Nam, có người thân ở Mỹ không.
Nói to từng câu vài lần cho tới khi trôi chảy mà vẫn nghe tự nhiên. Sau đó nhờ người khác hỏi xen kẽ, không theo thứ tự. Một buổi như vậy là đủ, và hiệu quả hơn nhiều so với đọc hàng trăm bài chia sẻ kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Phỏng vấn visa F-1 kéo dài bao lâu?
Thường chỉ vài phút với vài câu hỏi. Kết quả thường được báo ngay tại chỗ.
Viên chức lãnh sự đánh giá điều gì?
Ba điều: bạn có phải sinh viên thật với kế hoạch học tập cụ thể, gia đình có đủ tiền từ nguồn giải thích được, và bạn không có ý định định cư.
Nên trả lời thế nào cho câu học xong định làm gì?
Mô tả một kế hoạch cụ thể ở Việt Nam mà tấm bằng đó phục vụ, thay vì nói sẽ ở lại Mỹ hoặc hứa chung chung là chắc chắn sẽ về.
Có người thân ở Mỹ thì có bị từ chối không?
Không nhất thiết, nhưng phải khai trung thực và nói rõ quan hệ cùng tình trạng của họ. Trả lời úp mở mới là điều gây bất lợi.
Có nên học thuộc câu trả lời mẫu không?
Không. Học thuộc nghe ra ngay và làm mất sức thuyết phục. Nên chuẩn bị ý và các con số cụ thể, rồi nói bằng lời của mình.
