F-1, J-1 và M-1: ba diện thị thực du học khác nhau ở đâu

Ba ký hiệu này xuất hiện trong mọi hướng dẫn du học Mỹ, thường được nhắc qua rồi bỏ. Nhưng chúng cho những quyền rất khác nhau, và một trong ba có một điều kiện ràng buộc nhiều năm sau khi chương trình kết thúc.

F-1: diện phổ biến nhất

Dành cho người theo học chương trình học thuật toàn thời gian tại một cơ sở được cấp phép: đại học, cao đẳng cộng đồng, trường trung học tư, trung tâm tiếng Anh được công nhận.

• Làm việc: được làm trong khuôn viên trường theo giới hạn giờ; làm ngoài trường phải xin phép theo diện thực tập gắn với chương trình học hoặc thực tập sau tốt nghiệp.
• Sau tốt nghiệp: có giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp, và ngành thuộc danh mục STEM được gia hạn thêm.
• Người đi cùng: vợ hoặc chồng và con chưa thành niên đi theo diện phụ thuộc, không được làm việc.
• Nguồn tài chính: chủ yếu là tiền cá nhân hoặc gia đình, hoặc học bổng của trường.

J-1: diện trao đổi

Dành cho người tham gia một chương trình trao đổi được chấp thuận. Phổ biến với học sinh trao đổi một năm ở cấp ba, sinh viên trao đổi một hai kỳ, học giả thỉnh giảng, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ, và người nhận một số học bổng chính phủ.

• Nguồn tài chính: thường phải có tài trợ đáng kể từ một nguồn không phải tiền cá nhân, chẳng hạn học bổng chính phủ, trường, hoặc tổ chức tài trợ.
• Làm việc: được làm theo diện thực tập học thuật, phải xin phép người phụ trách chương trình.
• Người đi cùng: vợ hoặc chồng đi theo diện phụ thuộc có thể xin phép làm việc — khác hẳn diện F-1, và với người đã lập gia đình thì đây là khác biệt rất lớn.

Điều kiện về nước hai năm của J-1

Đây là điểm quan trọng nhất trong bài này.

Một số người theo diện J-1 phải chịu điều kiện cư trú tại nước nhà hai năm: sau khi kết thúc chương trình, họ phải về nước và ở đó ít nhất hai năm trước khi được xin một số loại thị thực khác, trong đó có các diện làm việc dài hạn và diện thường trú.

Điều kiện này thường áp dụng khi chương trình được chính phủ tài trợ, hoặc khi lĩnh vực của người đó nằm trong danh mục kỹ năng mà nước nhà cần, hoặc với một số chương trình đào tạo y khoa.

Ba điều cần biết:

• Nó được ghi trên giấy tờ của bạn, nên kiểm ngay khi nhận hồ sơ chương trình chứ đừng đợi tới lúc muốn ở lại.
• Có thủ tục xin miễn trong một số trường hợp, nhưng đó là quy trình riêng, mất thời gian và không bảo đảm kết quả.
• Nó không ngăn bạn quay lại Mỹ để du lịch hay học tiếp theo diện khác trong nhiều trường hợp; nó chủ yếu chặn đường chuyển sang làm việc dài hạn và thường trú.

Vì vậy, nếu bạn được mời một chương trình J-1 hấp dẫn nhưng có ý định làm việc lâu dài ở Mỹ sau đó, hãy đọc kỹ điều kiện này trước khi nhận lời.

M-1: đào tạo nghề

Dành cho chương trình đào tạo nghề hoặc kỹ thuật không mang tính học thuật: trường dạy bay, trường thẩm mỹ, một số chương trình kỹ thuật ngắn hạn.

• Làm việc: hạn chế hơn nhiều. Không được làm trong khuôn viên trường theo cách của F-1, và giai đoạn thực tập sau khi hoàn thành chương trình ngắn hơn đáng kể.
• Chuyển đổi: việc chuyển từ M-1 sang F-1 bị hạn chế.
• Thời hạn: gắn chặt với thời lượng chương trình.

Bảng đối chiếu

Chọn diện nào khi có lựa chọn

Thường bạn không chọn: loại chương trình quyết định diện thị thực. Nhưng có những trường hợp thật sự có lựa chọn, chẳng hạn nghiên cứu sinh được trường đề nghị cả hai, hoặc người vừa được học bổng chính phủ vừa được trường nhận theo diện thường.

Khi đó, ba câu hỏi để quyết:

• Vợ hoặc chồng có đi cùng và có muốn đi làm không? Nếu có, J-1 có lợi thế rõ.
• Bạn có ý định làm việc ở Mỹ sau khi tốt nghiệp không? Nếu có, cần kiểm kỹ điều kiện về nước hai năm của J-1.
• Ngành của bạn có thuộc danh mục STEM không? Nếu có, F-1 cho giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp dài hơn đáng kể.

Quy định về từng diện có thể thay đổi, và các trường hợp cụ thể rất khác nhau. Văn phòng sinh viên quốc tế của trường là nơi đầu tiên nên hỏi, và họ trả lời miễn phí.

Câu hỏi thường gặp