Cầm được visa là xong phần khó, nhưng chưa xong phần dễ sai. Có hai chặng còn lại: cửa kiểm tra nhập cảnh tại sân bay, và một tháng đầu tiên với gần hai chục việc hành chính mà nhiều việc phụ thuộc lẫn nhau.
Trước khi bay
- Kiểm mốc nhập cảnh sớm nhất. Có quy định về việc bạn được vào Mỹ sớm nhất bao nhiêu ngày trước ngày bắt đầu chương trình ghi trên hồ sơ. Đặt vé trước mốc đó là rủi ro không cần thiết.
- Giấy tờ phải để trong hành lý xách tay, không ký gửi: hộ chiếu có thị thực, hồ sơ nhập học bản gốc đã ký, thư trúng tuyển, giấy tờ tài chính, thông tin liên hệ của trường và của người đón, địa chỉ nơi ở.
- In ra giấy những thứ quan trọng. Điện thoại hết pin hoặc không có mạng ở sân bay là chuyện thường.
- Thuốc men mang theo nên có đơn thuốc hoặc nhãn gốc.
- Kiểm danh mục hàng hoá bị cấm hoặc hạn chế. Thực phẩm là nhóm hay bị giữ lại nhất; đồ khô, thịt, trái cây đều có quy định riêng, và khai báo trung thực thì chỉ bị tịch thu, không khai thì rắc rối hơn nhiều.
Tại cửa nhập cảnh
Visa cho phép bạn tới cửa khẩu; quyết định cho vào là của viên chức tại cửa. Quá trình thường ngắn, gồm kiểm giấy tờ, lấy dấu vân tay và ảnh, và vài câu hỏi.
Câu hỏi thường gặp: bạn tới Mỹ làm gì, học trường nào, học ngành gì, ở đâu, ai trả tiền, ở bao lâu. Trả lời ngắn, cụ thể, nhất quán với giấy tờ.
Sau khi được cho vào, có một hồ sơ điện tử ghi nhận lần nhập cảnh và tình trạng của bạn. Nên tra hồ sơ này trực tuyến trong vài ngày đầu để kiểm thông tin đã ghi đúng chưa: sai diện thị thực hoặc sai thời hạn là chuyện có xảy ra, và sửa sớm dễ hơn sửa muộn.
Tuần đầu tiên
- Trình diện văn phòng sinh viên quốc tế. Việc quan trọng nhất và phải làm trong thời hạn quy định. Mang hộ chiếu và hồ sơ nhập học.
- Dự buổi định hướng dành cho sinh viên quốc tế. Bắt buộc ở nhiều trường, và đây là nơi phần lớn các việc còn lại được hướng dẫn.
- Đăng ký môn học nếu chưa làm, đủ số tín chỉ tối thiểu.
- Nhận thẻ sinh viên và kích hoạt tài khoản trường.
- Hoàn tất hồ sơ y tế. Nhiều trường yêu cầu tiêm chủng đầy đủ và làm xét nghiệm lao trước khi cho đăng ký kỳ sau. Đây là việc hay bị bỏ quên rồi bị khoá đăng ký môn.
Hai tuần tiếp theo, theo đúng thứ tự
Thứ tự ở đây quan trọng vì các bước phụ thuộc nhau:
- Mở tài khoản ngân hàng. Cần hộ chiếu, hồ sơ nhập học, thư xác nhận địa chỉ hoặc hợp đồng thuê nhà. Một số ngân hàng có gói dành cho sinh viên quốc tế không cần số an sinh xã hội.
- Mua sim điện thoại. Nhiều nhà mạng yêu cầu đặt cọc khi chưa có lịch sử tín dụng, hoặc bạn chọn gói trả trước.
- Xin số an sinh xã hội nếu bạn đã nhận được một vị trí làm việc trong trường. Cần thư mời làm việc và thư xác nhận từ văn phòng sinh viên quốc tế. Không có việc làm thì thường chưa xin được, và cũng chưa cần.
- Kiểm bảo hiểm y tế đã kích hoạt chưa, biết phòng khám của trường ở đâu và quy trình đặt hẹn.
- Tìm hiểu đi lại. Nhiều trường cho sinh viên đi xe buýt công cộng miễn phí bằng thẻ sinh viên. Nếu cần lái xe, tìm hiểu quy định đổi hoặc thi bằng lái của bang.
Việc nên làm trong tháng đầu nhưng ít ai nghĩ tới
- Quét và lưu trên đám mây toàn bộ giấy tờ: hộ chiếu, thị thực, hồ sơ nhập học, hồ sơ y tế, hợp đồng thuê nhà.
- Lưu số điện thoại khẩn cấp: cảnh sát trường, phòng y tế, người phụ trách sinh viên quốc tế, và số của cơ quan đại diện Việt Nam gần nhất.
- Ghi lại ngày hết hạn của hồ sơ nhập học, thị thực, hộ chiếu và bảo hiểm vào lịch điện thoại kèm nhắc trước ba tháng.
- Đi bộ một vòng khuôn viên để biết thư viện, trung tâm hỗ trợ học tập, phòng y tế, văn phòng sinh viên quốc tế nằm ở đâu. Nghe đơn giản nhưng nó tiết kiệm rất nhiều thời gian về sau.
- Làm quen với hai người ở lớp hoặc ở ký túc xá trong tuần đầu. Việc này nghe không giống việc hành chính, nhưng nó là thứ quyết định tháng thứ hai của bạn dễ chịu hay nặng nề.
Sốc văn hoá là có thật
Phần lớn người mới sang trải qua một giai đoạn hào hứng vài tuần, rồi tới một giai đoạn hụt hẫng. Đây là phản ứng bình thường và có tên gọi, không phải dấu hiệu bạn chọn sai.
Ba việc giúp được: giữ một nhịp sinh hoạt cố định, liên lạc đều với gia đình nhưng không cả ngày, và biết rằng trường có dịch vụ tư vấn tâm lý miễn phí cho sinh viên. Dịch vụ này ít sinh viên quốc tế dùng, phần vì không biết có, phần vì ngại. Nó là thứ đã nằm trong khoản phí bạn đã trả.
Câu hỏi thường gặp
Được nhập cảnh Mỹ sớm nhất bao lâu trước ngày nhập học?
Có quy định về số ngày sớm nhất trước ngày bắt đầu chương trình ghi trên hồ sơ nhập học. Nên tra quy định hiện hành và đặt vé sau mốc đó.
Giấy tờ nào phải để trong hành lý xách tay?
Hộ chiếu có thị thực, hồ sơ nhập học bản gốc đã ký, thư trúng tuyển, giấy tờ tài chính, thông tin liên hệ của trường và địa chỉ nơi ở. Không ký gửi những thứ này.
Có visa rồi thì chắc chắn được vào Mỹ không?
Không hoàn toàn. Visa cho phép bạn tới cửa khẩu, còn quyết định cho nhập cảnh là của viên chức tại cửa khẩu.
Việc quan trọng nhất trong tuần đầu là gì?
Trình diện văn phòng sinh viên quốc tế trong thời hạn quy định để hồ sơ được kích hoạt, mang theo hộ chiếu và hồ sơ nhập học.
Khi nào thì xin được số an sinh xã hội?
Thường khi bạn đã nhận được một vị trí làm việc trong trường, cần thư mời làm việc và thư xác nhận từ văn phòng sinh viên quốc tế. Chưa có việc thì thường chưa xin được.
