Nước Mỹ có hơn một nghìn cao đẳng cộng đồng công lập. Không có bảng xếp hạng nào cho tầng trường này đáng tin, và trang web của trường nào cũng có ảnh sinh viên cười trên bãi cỏ. Muốn phân biệt thì phải tra số.
May là phần lớn số liệu cần thiết đều công khai, vì đây là trường công và phải báo cáo.
Con số thứ nhất: tỷ lệ chuyển tiếp thành công
Đây là con số quan trọng nhất nếu mục tiêu của bạn là bằng cử nhân. Nó đo tỷ lệ sinh viên nhập học rồi chuyển được lên một trường bốn năm trong vòng vài năm.
Cách tra: bộ dữ liệu về kết quả sau tốt nghiệp do chính phủ công bố theo từng trường có mục này. Một số bang còn có bảng theo dõi riêng chi tiết hơn, cho biết sinh viên chuyển đi đâu.
Cách đọc cho đúng: con số này bị ảnh hưởng mạnh bởi cơ cấu người học. Trường có nhiều người vừa làm vừa học sẽ có tỷ lệ thấp hơn, không nhất thiết vì trường kém. Vì vậy nên so giữa các trường trong cùng một khu vực chứ đừng so toàn quốc.
Con số thứ hai: danh sách thoả thuận chuyển tiếp
Không phải tỷ lệ mà là một danh sách, và nó nói rất nhiều. Vào trang chuyển tiếp của trường và tìm:
- Trường có bao nhiêu thoả thuận, và với những đại học nào.
- Có cam kết nhận thẳng với trường nào không, và điều kiện là gì.
- Các đại học đó có nằm trong danh sách bạn muốn không. Một trường có ba mươi thoả thuận nhưng toàn với các trường bạn không nhắm tới thì với bạn nó không có giá trị gì.
Dấu hiệu tốt: trường có riêng một bộ phận tư vấn chuyển tiếp, có tên người phụ trách, có lịch hẹn trực tuyến. Dấu hiệu đáng ngại: trang chuyển tiếp chỉ có vài dòng chung chung và một địa chỉ email tổng.
Con số thứ ba: tỷ lệ hoàn thành và tỷ lệ giữ chân
Tỷ lệ giữ chân đo bao nhiêu phần trăm sinh viên năm nhất quay lại học năm hai. Đây là chỉ báo sớm và khó nguỵ trang. Trường có tỷ lệ giữ chân thấp bất thường so với các trường lân cận thì có chuyện ở khâu hỗ trợ người học.
Tỷ lệ hoàn thành đo bao nhiêu phần trăm lấy được bằng trong ba năm. Con số này ở tầng cao đẳng cộng đồng nhìn chung thấp, nên đừng giật mình; điều đáng xem là vị trí tương đối so với các trường cùng khu vực.
Con số thứ tư: chi phí sống tại chỗ
Học phí của các trường trong cùng một bang thường chênh nhau không nhiều. Thứ chênh nhiều là chi phí sống, và với chương trình hai năm thì khoản này lớn hơn học phí.
Ba thứ cần tra trước khi chọn:
- Tiền thuê một phòng hoặc một căn hộ nhỏ trong bán kính vài cây số quanh trường. Tra trên các trang bất động sản cho thuê, xem giá thật đang đăng chứ đừng dùng con số ước tính trên trang trường.
- Có đi lại được bằng phương tiện công cộng không. Nếu không, cộng thêm chi phí xe. Đây là khoản làm hỏng ngân sách của rất nhiều sinh viên quốc tế năm đầu.
- Trường có ký túc xá không. Thiểu số cao đẳng cộng đồng có. Nếu có thì đó là lợi thế lớn cho năm đầu.
Ba thứ không nên dùng làm căn cứ
- Ảnh khuôn viên đẹp. Trường công được cấp tiền xây dựng theo chu kỳ; toà nhà mới không nói gì về chất lượng giảng dạy.
- Số lượng ngành. Trường liệt kê tám mươi chương trình không có nghĩa là mở đủ tám mươi mỗi năm. Hỏi cụ thể chương trình bạn cần có mở kỳ tới không.
- Lời của đại lý tuyển sinh. Nhiều trường trả hoa hồng theo đầu sinh viên cho đại lý. Điều đó không sai luật và không có nghĩa trường kém, nhưng nó có nghĩa là lời tư vấn không trung lập. Đối chiếu mọi thứ họ nói với trang chính thức của trường.
Vị trí địa lý: cân nhắc thật sự
Hai hướng, mỗi hướng một cái giá:
Gần thành phố lớn cho nhiều cơ hội thực tập, nhiều cộng đồng người Việt, dễ đi lại bằng phương tiện công cộng. Đổi lại chi phí sống cao và lớp thường đông hơn.
Vùng nhỏ rẻ hơn nhiều, lớp nhỏ, giảng viên gần gũi hơn, và môi trường tiếng Anh thuần hơn vì ít người Việt. Đổi lại phải có xe, ít việc làm thêm, và mùa đông ở một số nơi là thử thách thật với người mới sang.
Không có lựa chọn đúng chung. Nhưng có một sai lầm chung: chọn theo tên thành phố nghe quen mà không tra giá thuê nhà.
Danh sách kiểm trước khi nộp
- Trường có trong danh mục được cấp phép nhận sinh viên quốc tế.
- Có thoả thuận chuyển tiếp với ít nhất hai trường trong danh sách mục tiêu của bạn.
- Tỷ lệ chuyển tiếp và tỷ lệ giữ chân không thấp bất thường so với các trường lân cận.
- Giá thuê nhà thực tế quanh trường nằm trong khả năng.
- Có người phụ trách sinh viên quốc tế trả lời email trong vài ngày làm việc. Thử gửi một câu hỏi và đo thời gian trả lời; đây là phép thử rẻ nhất và nói nhiều nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có bảng xếp hạng cao đẳng cộng đồng không?
Không có bảng nào đáng tin cho tầng trường này. Nên dựa vào số liệu công khai: tỷ lệ chuyển tiếp, tỷ lệ giữ chân, danh sách thoả thuận chuyển tiếp và chi phí sống tại chỗ.
Tỷ lệ hoàn thành thấp có nghĩa là trường kém không?
Không hẳn. Tầng trường này có nhiều người vừa làm vừa học nên tỷ lệ nhìn chung thấp. Điều đáng xem là vị trí tương đối so với các trường trong cùng khu vực.
Làm sao biết trường có chương trình chuyển tiếp mạnh?
Xem trường có bộ phận tư vấn chuyển tiếp riêng với tên người phụ trách không, có bao nhiêu thoả thuận và có cam kết nhận thẳng với trường nào.
Chọn trường ở thành phố lớn hay vùng nhỏ?
Thành phố lớn cho nhiều cơ hội thực tập và đi lại thuận tiện nhưng đắt. Vùng nhỏ rẻ hơn, lớp nhỏ hơn và môi trường tiếng Anh thuần hơn nhưng thường phải có xe.
Có nên tin lời đại lý tuyển sinh không?
Nhiều trường trả hoa hồng theo đầu sinh viên cho đại lý, nên lời tư vấn không trung lập. Nên đối chiếu mọi thông tin với trang chính thức của trường.
