Trong Common App, phần hoạt động cho bạn khai tối đa mười mục. Mỗi mục có một ô tên vị trí, một ô tên tổ chức, và một ô mô tả rất ngắn, tính bằng ký tự chứ không phải bằng câu.
Vì chật như vậy nên phần này phân loại rất mạnh: người biết mình đã làm gì viết ra một dòng sắc gọn; người chỉ tham gia cho có thì viết ra một dòng chung chung, và khác biệt đó lộ ngay.
Chiều sâu thắng chiều rộng
Đây là điều được các phòng tuyển sinh nói đi nói lại, và cũng là điều bị bỏ qua nhiều nhất.
Mười hoạt động mỗi thứ một chút, không thứ nào có kết quả, kể một câu chuyện: người này đi sưu tầm dòng cho bảng hoạt động. Ba hoạt động làm liên tục nhiều năm, có tiến triển về vai trò và có kết quả cụ thể, kể một câu chuyện khác hẳn.
Thuật ngữ hay dùng là spike: một vùng mà bạn đi sâu hơn hẳn phần còn lại. Không cần là vô địch quốc gia. Cần là thấy rõ bạn đã bỏ thời gian thật và đi được tới đâu đó.
Không có bảng xếp hạng loại hoạt động
Nhiều gia đình tin rằng có những hoạt động sang và những hoạt động thường. Điều này không đúng với cách hồ sơ được đọc.
Những mục hoàn toàn hợp lệ và được đánh giá nghiêm túc:
- Đi làm thêm. Bán hàng, phục vụ, dạy kèm. Đây thậm chí là mục có trọng lượng vì nó cho thấy trách nhiệm và quản lý thời gian.
- Chăm sóc gia đình. Trông em, chăm ông bà đau ốm, phụ việc nhà hàng của bố mẹ. Rất nhiều học sinh Việt Nam làm việc này hằng ngày mà không nghĩ nó đáng khai. Nó đáng khai.
- Tự học và tự làm. Học lập trình rồi làm một công cụ nhỏ, viết truyện, dịch phụ đề, chạy một trang nội dung.
- Sở thích cá nhân làm nghiêm túc. Trồng cây, sửa xe, nấu ăn, sưu tầm.
Cái được đọc không phải là nhãn hoạt động mà là: bạn đã bỏ bao nhiêu thời gian, có tiến triển không, và bạn có làm nó vì chính nó hay không.
Cách viết trong giới hạn ký tự
Ô mô tả rất ngắn, nên mỗi chữ phải làm việc. Bốn quy tắc:
- Bắt đầu bằng động từ. Bỏ chủ ngữ, bỏ mạo từ. Không viết tôi là người chịu trách nhiệm tổ chức, mà viết tổ chức.
- Có con số. Bao nhiêu người, bao nhiêu buổi, bao nhiêu tiền, tăng bao nhiêu. Con số biến một câu mơ hồ thành một sự kiện.
- Nêu kết quả, không nêu nhiệm vụ. Không phải hỗ trợ tổ chức sự kiện, mà là kéo số người dự từ ba mươi lên một trăm hai mươi trong hai năm.
- Dùng từ viết tắt quen thuộc để tiết kiệm ký tự, nhưng đừng viết tắt tới mức khó hiểu.
Thứ tự khai cũng quan trọng: xếp theo mức độ quan trọng với bạn, không xếp theo thứ tự thời gian. Dòng đầu tiên được đọc kỹ nhất.
Hồ sơ bổ sung
Nếu bạn có một sản phẩm thật, nhiều trường cho nộp thêm: tập tranh, bản thu âm, mã nguồn, bài nghiên cứu, đường dẫn tới một trang bạn xây.
Hai lưu ý. Thứ nhất, chỉ nộp khi chất lượng thật sự tốt; một hồ sơ bổ sung tầm thường làm yếu hồ sơ chứ không làm mạnh. Thứ hai, mỗi trường có quy định riêng về hình thức và hạn nộp phần này, thường sớm hơn hạn chính.
Điều học sinh Việt Nam hay bỏ sót
- Không khai việc nhà và việc phụ gia đình vì nghĩ nó không đáng. Đây là mất mát thật, vì nó giải thích luôn vì sao bạn có ít hoạt động khác.
- Khai chức danh mà không khai việc đã làm. Lớp trưởng ba năm là một dòng trống rỗng nếu không nói bạn đã làm gì với vị trí đó.
- Bỏ qua các hoạt động trong hè. Trại hè, khoá học ngắn, dự án cá nhân đều khai được.
- Không nhất quán với bài luận và thư giới thiệu. Ba phần này nên cùng vẽ một chân dung. Bảng hoạt động nói bạn mê sinh học, bài luận nói về âm nhạc, thư giới thiệu nói về thể thao thì người đọc không thấy một người mà thấy ba mảnh rời.
Bắt đầu từ lớp mấy
Câu trả lời thành thật: càng sớm càng tốt, nhưng bắt đầu ở lớp 11 vẫn kịp nếu chọn đúng hướng.
Điều không nên làm là bắt đầu hàng loạt hoạt động vào mùa hè trước lớp 12. Bảng hoạt động có cột ghi số năm tham gia, nên một loạt mục đều bắt đầu cùng một lúc là dấu hiệu rất rõ.
Nếu bạn đang ở lớp 11 và bảng hoạt động còn mỏng, cách hiệu quả nhất không phải là thêm nhiều mục, mà là đào sâu một mục đã có: nhận thêm trách nhiệm, làm một dự án cụ thể trong đó, tạo ra một kết quả đo được. Một dòng có kết quả thật đáng giá hơn năm dòng mới toanh.
Câu hỏi thường gặp
Khai được bao nhiêu hoạt động trong Common App?
Tối đa mười mục, mỗi mục có ô tên vị trí, tên tổ chức và một ô mô tả rất ngắn tính bằng ký tự.
Đi làm thêm hay trông em có được tính là hoạt động không?
Có, và được đánh giá nghiêm túc. Những việc này cho thấy trách nhiệm và khả năng quản lý thời gian, đồng thời giải thích vì sao bạn có ít hoạt động khác.
Viết mô tả hoạt động thế nào cho hiệu quả?
Bắt đầu bằng động từ, bỏ chủ ngữ, có con số cụ thể, và nêu kết quả thay vì nêu nhiệm vụ. Xếp các mục theo mức độ quan trọng chứ không theo thứ tự thời gian.
Có nên nộp hồ sơ bổ sung không?
Chỉ khi chất lượng thật sự tốt. Một hồ sơ bổ sung tầm thường làm yếu hồ sơ. Ngoài ra mỗi trường có quy định riêng về hình thức và hạn nộp, thường sớm hơn hạn chính.
Lớp 11 mới bắt đầu thì có muộn không?
Vẫn kịp nếu chọn đúng hướng. Cách hiệu quả nhất không phải thêm nhiều mục mới mà là đào sâu một hoạt động đã có để tạo ra kết quả đo được.
